Hayal & Hakikat (1. Edition) by Cemre Yeşil Gönenli

Bu fotoğraflar, Osmanlı İmparatorluğu'nun 34. Padişahı II. Abdülhamid'in fotoğraf albümlerinden derlenen, 20. yüzyılın başlarına ait mahkûm ellerini konu alıyor. II. Abdülhamid, fotoğrafı 20. yüzyılın başında Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme sürecini belgelemek için bir araç olarak kullanmıştır. Yıldız Sarayı'nın içinde bir fotoğraf stüdyosu kurulmuş, burada çoğaltılan albümler, imparatorluğun ilerleyişinin bir kanıtı olarak dünyanın dört bir yanına gönderilmiştir. İstanbul'dan nadiren ayrılan II. Abdülhamid, kendi gözleriyle göremediği topraklarını tanımak amacıyla bu fotoğrafları bizzat sipariş etmiştir. Suç kurgusu edebiyatına özel bir ilgisi olan II. Abdülhamid, saltanatının 25. yılında, planlanan bir af hazırlığı kapsamında tüm cinayet hükümlülerinin elleri görünecek şekilde fotoğraflanmalarını emretmiştir. Bu kararı almasında, okuduğu bir polisiye romanda geçen "başparmak eklemi işaret parmağı ekleminden daha uzun olan her suçlu, cinayete meyillidir" şeklindeki sözde bilimsel bilginin etkisi olmuştur.  Projenin “Hayal” bölümü, sınıflandırma amacıyla deneklerin ellerini gösterirken; “Hakikat” bölümünde, söz konusu afla hiçbir ilgisi olmayan ve tamamı idam cezasına çarptırılmış zincirli mahkûmları görüyoruz. Cemre Yeşil Gönenli, deneklerin yüzlerini kırparak duygusal durumlarını belirsizleştirmiştir. Başlıktaki “Hayal”, mahkûmların özgürlük arzusuna; “Hakikat” ise içinde bulundukları gerçek duruma işaret eder. Bağışlanmayı bekleyen elleri inceledikten sonra II. Abdülhamid'in verdiği karara dair herhangi bir kayıt bulunmadığından, mahkûmların akıbeti gizemini korumaktadır. Hayal & Hakikat (1. Edition) by Cemre Yeşil Gönenli, günümüz Türkiye'sinde keyfi olarak tutuklu bulunanlara ithaf edilmiştir. Hayal & Hakikat (1. Edition) by Cemre Yeşil Gönenli, PHotoESPAÑA 2021 Ödülleri'nde uluslararası kategoride ‘Yılın En İyi Fotoğraf Kitabı Ödülü’nü ve 8. Singapur Uluslararası Fotoğraf Festivali'nde 'En İyi Basılı Kitap Ödülü'nü kazanmıştır. Kitap ayrıca 2020 Paris Photo Aperture Foundation Photobook Awards'da ‘Yılın Fotoğraf Kitabı’ kategorisinde kısa listeye, The Rencontres d'Arles Book Awards 2021'de ‘Yılın Tarihi Kitabı’ kategorisinde kısa listeye girmiş ve Kraszna-Krausz Fotoğraf Kitabı Ödülleri 2021'de uzun listeye seçilmiştir.

Hayal & Hakikat (1. Edition) by Cemre Yeşil Gönenli
Yazan: Cemre Yeşil Gönenli
Deneme: Refik Akyüz, Çeviri: Orhan Cem Çetin
Yayın Tarihi: Nisan 2025
Ortak Yayıncılar: FiLBooks & Gost210 x 157 mm
3 kitap bloğu (160 sayfa + 64 sayfa + 16 sayfa)
112 duotone görsel
Zikzak ciltli sert kapak
ISBN 978-3-9505064-2-6