Sanatın Sonu by Donald Kuspit

Postmodern sanat anlayışı, neyin sanat olup neyin olmadığı konusunda uzun süredir hararetli tartışmalara ve kafa karışıklığına yol açıyor. Günümüzde sanat ve sanat eseri; piyasa, moda, milyonlarca dolar, pazarlama ve marka gibi kavramlarla anılıyor. Bu durumun yarattığı puslu atmosferde, hissedilen ancak bir türlü adlandırılamayan bir şeyler var. Ünlü sanat eleştirmeni Donald Kuspit'in kaleme aldığı Sanatın Sonu, tam da bu ifade edilemeyen meseleyi ele alıyor. Son derece kaba, ilhamdan yoksun ve sığ postmodern eserlerle dolu bir sergi salonunda izleyicinin duyduğu rahatsızlığın ardındaki gerçek şu: Bunlar birer sanat eseri değildir ve bu nedenle gerçek sanatın uyandırdığı duyguları harekete geçiremezler. Bu tür çalışmaları tanımlamak için Alan Kaprow'un "sanat-sonrası" (post-art) terimini kullanan ve estetiğin itibarını yitirmesi nedeniyle postmodern sanatın aslında sanatın sonunu işaret ettiğini savunan Kuspit, manevi değerlere inanan sanatçı tipinin yerini nasıl piyasanın taleplerine sıkı sıkıya bağlı "sanatçı-sonrası" (post-artist) tipinin aldığını açıklıyor. Marcel Duchamp ve Barnett Newman'ın eserlerini ve teorik fikirlerini dikkatle değerlendiren yazar, sanattaki bu değer kaybının modern sanatın entropik karakterinden ayrılamayacağına dikkat çekerek, ortaya çıkan durumu anti-estetik postmodern sanat olarak nitelendiriyor. Sanatın yirminci yüzyıl boyunca izlediği yola dair keskin gözlemler içeren Sanatın Sonu, görsel sanatların günümüzdeki çıkmazlarını gözler önüne sererken, bu durumun içinde barındırdığı olasılıklara da işaret ediyor.